Mindfulness – czym jest i jak może pomóc?

W świecie pełnym bodźców, pośpiechu i natłoku informacji łatwo jest działać na autopilocie. Zdarza się, że mijają dni, a my nawet nie zauważamy, co tak naprawdę przeżyliśmy.
Mindfulness, czyli uważność, to praktyka, która pomaga zatrzymać się i świadomie doświadczać każdej chwili.

Czym jest mindfulness?

Mindfulness to umiejętność bycia w pełni obecnym w chwili bieżącej – z uwagą skierowaną na to, co dzieje się tu i teraz, zarówno w nas, jak i wokół nas.
Pojęcie to spopularyzował Jon Kabat-Zinn, twórca programu MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction), który wykazał, że regularna praktyka uważności pomaga redukować stres, poprawia koncentrację i wspiera zdrowie psychiczne.

Uważność nie polega na „opróżnianiu umysłu z myśli” – raczej na tym, by te myśli zauważać, ale się w nie nie zaplątywać. To obserwowanie swoich emocji, reakcji i odczuć w ciele bez oceniania.

Jak praktykować mindfulness?

Praktyka może przybierać różne formy:

• medytacja uważności – skupienie na oddechu, dźwiękach, doznaniach w ciele,
• mindful walking – uważny spacer, podczas którego dostrzegamy każdy krok, zapach, dźwięk,
• mindful eating – jedzenie w pełnej obecności, zwracanie uwagi na smak, konsystencję, zapach,
• krótkie pauzy uważności w ciągu dnia – np. zatrzymanie się na minutę, aby zauważyć swój oddech i napięcia w ciele.

Najważniejsze jest, by praktykować regularnie, nawet przez kilka minut dziennie.

Mindfulness a ADHD, spektrum autyzmu i zespół Aspergera

Mindfulness może być szczególnie pomocny dla osób z ADHD, które często doświadczają trudności z utrzymaniem uwagi, impulsywnością i nadmiernym pobudzeniem.
Regularne ćwiczenia uważności wspierają:

• lepszą koncentrację na wykonywanym zadaniu,
• zauważanie momentu, w którym uwaga „odpływa”,
• regulację emocji i obniżenie napięcia,
• większą świadomość ciała i sygnałów z niego płynących.

Dla osób w spektrum autyzmu, w tym z zespołem Aspergera, mindfulness może być narzędziem do:

• łagodniejszego radzenia sobie z przeciążeniem bodźcami,
• rozpoznawania sygnałów stresu w ciele,
• zwiększania poczucia bezpieczeństwa poprzez znajome rytuały uważności,
• rozwijania umiejętności „przełączania” się między aktywnościami w mniej stresujący sposób.

W obu przypadkach uważność nie jest „treningiem zmiany” osoby, ale wsparciem w lepszym kontakcie ze sobą i w zwiększaniu komfortu codziennego funkcjonowania.

Dla kogo jest mindfulness?

Uważność może pomóc osobom, które:

• odczuwają stres lub napięcie,
• mają trudności z koncentracją (w tym ADHD),
• żyją w spektrum autyzmu lub mają zespół Aspergera,
• często „gubią się” w natłoku myśli,
• chcą lepiej radzić sobie z emocjami,
• pragną poczuć więcej spokoju i jasności w codziennym życiu.

Mindfulness bywa szczególnie pomocny w pracy terapeutycznej, w tym w podejściu Gestalt, ponieważ wspiera zdolność do bycia w kontakcie z własnym doświadczeniem w chwili obecnej.

Korzyści z praktyki uważności

Regularne ćwiczenie mindfulness może przynieść:

• obniżenie poziomu stresu i napięcia,
• lepszą regulację emocji,
• poprawę koncentracji,
• większą świadomość swojego ciała,
• poczucie spokoju i równowagi.